İhracat modeli çöküşe geçerken Almanya, otomobilden silahlara yöneliyor ve sanayideki gerilemeyi savunma sektöründe bir patlamaya dönüştürmeye çalışıyor. ABD’li The Wall Street Journal Alman imalat sanayindeki dönüşümü konu alan geniş bir analiz yayınladı. WSJ On yıllardır Avrupa’nın üretim motoru olan Almanya’nın, Çin’den gelen rekabet ve talepteki düşüşle boğuşurken, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en uzun süreli durgunluk dönemini yaşadığının altını çizdi. Gazete ülkenin bu duruma verdiği yanıtın, krizin kendisi kadar sert: sanayi tabanını Batı’nın silah deposu olarak yeniden şekillendirmek olduğunu yazdı. İşte WSJ’nin Alman sanayisinin, yeniden savunma sanayine odaklanmasını konu alan makalesinden bölümler:
Almanya’da bir dizi veri, eski modelin nasıl çöktüğünü ortaya koyuyor. Hükümet verilerine göre, bir zamanlar hâkim olan otomotiv sektörü de dahil olmak üzere, her ay Alman imalat sektöründen yaklaşık 15.000 kişi işini kaybediliyor. Mercedes-Benz, 2025 yılında kârında %49’luk bir düşüş kaydederken, dünyanın en büyük ikinci otomobil üreticisi Volkswagen, aynı dönemde kârının %44 düştüğünü açıkladı ve 2030 yılına kadar Almanya’da 50.000 kişiyi işten çıkarma planlarını duyurdu.
Alman otomotiv devleri kan kaybediyor
Porsche gibi amiral gemisi markalar bile, modern tarihinin en kötü yıllarından biri olan 2024’e kıyasla faaliyet kârında %98’lik bir düşüşle sarsıcı bir darbe aldığını bildiriyor. Alman ekonomisindeki ağır yükün büyük kısmı şu anda ülke ekonomisinin yaklaşık %70’ini oluşturan hizmet sektörü tarafından taşınıyor, ancak imalat hâlâ %20’sini oluşturuyor ve tüm hizmetlerin beşte birine kadarı otomobil üreticileri gibi sanayi firmalarıyla bağlantılı.
Şu anda, ABD’nin güvenlik garantilerinin belirsizliği artarken ve Avrupa yeniden silahlanma yarışına girerken, Berlin kıtanın savunma sanayisinin belkemiği haline gelmek üzere konumlanıyor.
Güç aktarma organlarından, rulmanlara kadar her şeyi üreten ve artık savunma sektöründe de yükselen bir oyuncu olan dünyanın önde gelen otomotiv tedarikçilerinden Schaeffler’in CEO’su Klaus Rosenfeld, otomotiv sektörünün küresel durgunluk, jeopolitik riskler ve Çin’den gelen artan rekabet nedeniyle zor bir dönemden geçtiğini belirtti.
Aynı zamanda, Almanya ve Avrupa Birliği’ndeki son düzenleme değişiklikleri, savunma şirketlerinin sermaye piyasasına erişimini kolaylaştırırken, devasa devlet sözleşmeleri ve kamu finansman programları, Rusya’nın yayılmacılığına ve giderek daha düşmanca hale gelen küresel ortama yönelik endişelerin etkisiyle, savunma fonlarında yaklaşık 1 trilyon avro (yaklaşık 1,2 trilyon dolar) tutarında bir kaynak açığa çıkardı.
Alman üretim gücü hızla silahlanma mekanizmasına dönüşüyor
Rosenfeld, “Alman ekonomisindeki büyük bir eğilim, insanların eskisinden çok daha fazla ‘son yıllarda yapılmayanlara nasıl katkıda bulunabiliriz – kendimizi savunma yeteneğimizi yeniden kazanmak için ne yapmalıyız?’ diye sormasıdır ve biz de bunu yapıyoruz,” dedi.
Rosenfeld’in şirketi şu anda insansız hava araçları için motorlar, zırhlı araçlar için araç içi sistemler ve askeri havacılık için bileşenler üretiyor. Hedefi, şirketin şu anda 24 milyar avro (yaklaşık 28 milyar dolar) olan cirosunun %10’unun geçen yıl kurulan savunma bölümünden gelmesini sağlamak. Üretimin büyük kısmı, ABD’deki sekiz fabrika da dahil olmak üzere dünya çapında 100 fabrikada çalışan toplam 100.000’den fazla çalışan tarafından sağlanıyor.
“Almanya’da çok fazla sızlanma var; eğer herkes sürekli durumun berbat olduğundan şikayet ederse, hiçbir şey yolunda gitmez. Kolları sıvamalıyız.”
Almanya’nın sanayi kuşağında, bir zamanlar ülkenin ihracat mucizesine güç veren fabrika hatları, Avrupa’nın yeniden silahlanma mekanizmasına dönüştürülüyor.
Alman Hükümeti Savunma Sanayini Destekliyor
Hükümet de bu sürece dahil oldu. Berlin’in yaklaşımı, eski ekonomiyi canlandırmak değil, onun yerini almaktır. Atıl durumda olan fabrikalar ve giderek artan işten çıkarılmış vasıflı işçi kitlesi, hâlâ büyük ölçekte büyümeye devam eden tek sektöre yönlendiriliyor.
Volkswagen, 2027 yılına kadar İsrail’in Iron Dome sistemi için parça üretmeye başlamak amacıyla İsrailli şirketlerle görüşüyor. Birçok şirket, Ukrayna için silah ve mühimmat üretmek üzere üçüncü vardiyayı devreye soktu. Uzun süredir tamamen Amerikan ürünü olan Patriot önleme füzeleri, artan talebi karşılamak için yakında Almanya’da üretilecek.
Hükümet verilerine göre, savunma teknolojisine yatırılan Avrupa risk sermayesinin yaklaşık %90’ı Alman şirketlerine akıyor.
Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, “Avrupa kendini savunabilmeli [ve] bu, güvenebileceğimiz güçlü bir güvenlik ve savunma sanayisi inşa etmek anlamına da geliyor” dedi.
Reiche, savunma bakanı da dahil olmak üzere kabine üyeleriyle birlikte, zor durumdaki imalat şirketlerini savunma sanayi tedarikçilerine dönüştürmek için çaba sarf ediyor. “Diğer sektörlerden mevcut üretim tesislerini yeniden işlevlendirmek, yurt içi kapasitenin artırılmasındaki engelleri azaltabilir” dedi.
Ekonomi Bakanlığı şu anda, köklü savunma tedarik zincirlerini diğer sektörlerden şirketlerle buluşturmak amacıyla, savunma sanayisinin önde gelen ticaret birliği BDSV tarafından kurulan bir eşleştirme platformuna finansman sağlıyor.
BDSV Başkanı Hans Christoph Atzpodien, savunma dışı şirketlerin sektöre girmesinin, geleneksel tedarik zincirlerinin kapasite artırımı üzerindeki baskıyı hafifletmeye yardımcı olduğunu söyledi.
162 yıllık Deutz savunma sanayi devine dönüşüyor
Sebastian C. Schulte, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya tam ölçekli işgalini başlatmasından yaklaşık iki hafta önce, 162 yıllık içten yanmalı motor öncüsü Deutz’un CEO’su olarak göreve başladı. Birçok endüstri rakibi gibi, şirket de Almanya’nın zayıflayan ekonomisinden büyük darbe almıştı ve savaş durumu daha da kötüleştirdi.
Schulte, “Şirketi dönüştürmek benim görevim haline geldi” dedi.
Deniz savunma endüstrisinden gelen Schulte’nin içgüdüsü, savaşın hızlandırdığı krizi fırsata çevirmekti. “Bizim USP’miz istikrarlı tedarik zincirleridir: Motorlar ve madencilik ekipmanları için işe yarayan şey, savunma endüstrisi için de işe yarayacaktır” dedi.
Geleneksel savunma şirketlerinin genellikle çok uzun geliştirme döngülerine sahip olduğunu ve üretimlerini genişletmelerinin yıllar aldığını belirten konuşmacı, buna karşın son derece rekabetçi otomotiv pazarında deneyim kazanmış üreticilerin hızlı bir şekilde ölçek büyütme kapasitesine sahip olduklarını söyledi.
Nitekim, Patriot hava savunma sistemi için füzeler üreten ABD’li savunma devi Lockheed Martin, Rusya ve İran’ın dahil olduğu savaşların tetiklediği muazzam talebe rağmen yılda yalnızca yaklaşık 620 adet önleme füzesi üretiyor.
Otomobil alıcılarının hızla değişen isteklerine alışkın, daha çevik bir şirket olan Deutz, o kadar hızlı hareket etti ki, şu anda Suudi Arabistan’ın kullandığı Patriot sistemleri için güç üretim motorlarının yanı sıra çeşitli insansız sistemler ve zırhlı araçlar da tedarik ediyor.
Şirket, savunma sektöründeki yeni kurulan şirketleri satın aldı ve daha önce hiç deneyimi olmadığı tamamen yeni bir iş alanına yatırım yaptı. Schulte, “Sözümüzü tutmaya karar verdik,” dedi.
Bu bahis karşılığını verdi: Birçok otomotiv firmasının aksine, çalışanlar savunma üretimine geçtikçe şirket hiçbir toplu işten çıkarma yapmadı. Şirketin geçen yılki geliri %15 arttı.
